Met de aankondiging dat ASML medewerkers een aandelenpakket met een huidige waarde van €20.000 schenkt, staat werknemersparticipatie volop in de belangstelling. De regeling komt boven op het salaris en medewerkers kunnen de aandelen volgens de huidige berichtgeving vanaf 1 januari 2030 verkopen. Over de exacte juridische, fiscale en praktische invulling is nog weinig bekend. Juist die voorwaarden bepalen uiteindelijk hoe een participatieregeling in de praktijk uitwerkt.
De positieve reactie van CNV in dit AD-artikel begrijp ik daarom goed. Werknemersparticipatie is een krachtig instrument om medewerkers mee te laten delen in het succes van de onderneming. Dat is niet alleen goed voor werknemers, maar ook voor werkgevers.
ASML bevestigt wat onderzoek al laat zien
Voor SNPI is de keuze van ASML geen verrassing. Al jaren zien wij dat bedrijven medewerkersparticipatie inzetten om talent te behouden, de betrokkenheid te vergroten en medewerkers letterlijk mede te laten bouwen aan de toekomst van de onderneming.
Ons onderzoek onder ruim 4.300 werkenden bevestigt dat beeld. Van de werknemers met medewerkersaandelen voelt 75% zich sterker verbonden met de organisatie. Meer dan de helft ervaart een hogere productiviteit en 41% zegt zich extra in te zetten voor het bedrijf. Dat zijn precies de effecten waar veel werkgevers naar op zoek zijn.
Een cadeau met aandachtspunten
Tegelijkertijd is het goed om ook oog te hebben voor de aandachtspunten. CNV merkt terecht op dat werknemers zich bewust moeten zijn van het feit dat hun inkomen en een deel van hun vermogen aan dezelfde werkgever verbonden kunnen zijn. Dat risico verdient aandacht, maar moet wel in perspectief worden geplaatst.
Voor zover nu bekend investeren medewerkers bij ASML geen eigen vermogen. Het aandelenpakket wordt boven op het salaris verstrekt en is daarmee een extra beloning. Dat is fundamenteel anders dan wanneer een werknemer ervoor kiest om zelf een groot deel van zijn spaargeld in aandelen van de eigen werkgever te beleggen.
Daarbij is het goed om te beseffen dat dit cadeau fiscaal niet kosteloos is. De waarde van de aandelen wordt voor de medewerker gezien als loon in natura en is daardoor belast. Tegelijkertijd is de schenking voor de werkgever niet aftrekbaar als bedrijfskosten voor de vennootschapsbelasting. Werknemersparticipatie op deze manier vormgeven is dus een kostbare investering.
Dat ASML desondanks kiest voor een aandelenpakket van deze omvang, zegt veel. Kennelijk is het bedrijf ervan overtuigd dat de voordelen – meer betrokkenheid, het behouden van talent en medewerkers laten meedelen in de toekomstige groei van de onderneming – ruimschoots opwegen tegen de kosten. ASML ziet volop groeimogelijkheden voor de toekomst en kiest er bewust voor om medewerkers langdurig aan zich te binden.
Juist daarom is de inrichting van een participatieregeling zo belangrijk. Omdat de volledige voorwaarden van de ASML-regeling nog niet bekend zijn, is het te vroeg om daar inhoudelijk een oordeel over te geven. Zaken als de juridische vorm, de fiscale behandeling en de gevolgen van uitdiensttreding bepalen uiteindelijk hoe een regeling voor werkgever én werknemer uitpakt.
Een inspirerend voorbeeld voor werkgevers
Wat ASML vooral laat zien, is dat werknemersparticipatie steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van modern werkgeverschap.
Voor organisaties die al met werknemersparticipatie werken, is dat een mooie bevestiging. Voor bedrijven die een regeling overwegen, laat ASML zien dat medewerkers laten meedelen in het succes van de onderneming allang geen niche meer is, maar een strategische keuze die past bij een toekomstgerichte organisatie.