Soms lees je onderzoeksresultaten die je vooral aan het denken zetten. Ons nieuwste onderzoek onder 4.300 werkenden uitgevoerde door Maurice de Hond deed dat bij mij ook. Wat mij opvalt, is dit: het aantal werknemers met medewerkersaandelen neemt heel licht af. Tegelijkertijd groeit de wens om mee te kunnen doen juist enorm.
Daar zit een verhaal achter. En een kans.
Minder mensen mét aandelen, meer mensen die ze willen
Op dit moment maakt 1 op de 22 werknemers gebruik van medewerkersaandelen. Vorig jaar was dat nog 1 op de 20. Dat is geen enorme daling, maar het is wel een beweging die opvalt.
Tegelijkertijd zegt 41% van de werkenden dat zij graag aandelen zouden willen ontvangen. Vorig jaar was dat nog 30%.
Die groeiende behoefte zegt mij iets belangrijks: medewerkers willen niet alleen betrokken zijn bij hun werk, ze willen ook delen in het succes waaraan zij dagelijks bijdragen.
Dat vind ik een heel begrijpelijke wens.
Wat aandelen doen met mensen
De cijfers bevestigen wat we bij SNPI vaak in de praktijk zien.
Van de medewerkers die al aandelen hebben:
- 75% voelt zich sterker verbonden met het bedrijf
- 52% ervaart een hogere productiviteit
- 41% zegt zich meer in te zetten
Dat zijn geen theoretische voordelen. Dat zijn gevoelens van trots, van mede-eigenaarschap, van “dit is ook een beetje van mij”. En dat maakt een verschil op de werkvloer.
De inkomenskloof
In het onderzoek zien we ook dat medewerkersaandelen vaker voorkomen bij midden- en hogere inkomens (62%) dan bij lagere inkomens (48%).
Juist dat zet mij aan het denken. Want aandelen kunnen juist voor mensen met een lager inkomen een kans zijn om eigen vermogen op te bouwen.
We hebben het in Nederland vaak over kansenongelijkheid en vermogensverschillen. Medewerkersparticipatie kan daar – op bedrijfsniveau – heel concreet iets in betekenen.
Dat vraagt wel om bewust beleid en om bedrijven die de stap durven zetten.
Samen verder vereenvoudigen
Ik hoor van veel werkgevers dat zij medewerkersaandelen een goed idee vinden. En gelukkig zie ik ook steeds meer voorbeelden van bedrijven die het succesvol hebben ingericht.
Ja, de fiscale uitwerking vraagt aandacht. Maar het is geen onneembare horde. Met de juiste begeleiding en duidelijke kaders is medewerkersparticipatie goed uitvoerbaar — ook voor MKB en grotere ondernemingen.
Bovendien laat het onderzoek zien dat er breed draagvlak is voor verdere vereenvoudiging. De helft van de werkenden vindt dat het kabinet hier prioriteit aan moet geven en ruim de helft steunt een regeling waarbij tot €2.000 per jaar belastingvrij aandelen kunnen worden verstrekt.
Dat betekent dat we niet alleen staan. Werkgevers, werknemers en sociale partners zien de meerwaarde. Dat geeft vertrouwen.
Tot slot
Ik ben ervan overtuigd dat medewerkers aandeelhouder maken goed is voor bedrijven, goed voor werkenden en goed voor onze economie. De voordelen zijn evident en worden inmiddels ook erkend door sociale partners. Werkgevers en vakbonden hebben samen een handreiking opgesteld om medewerkersparticipatie verder te brengen. Juist daarom geloof ik dat dit het moment is om door te pakken.
We staan voor grote economische uitdagingen. Het verdienvermogen van Nederland staat onder druk. Juist nu zouden we alles moeten benutten wat betrokkenheid, productiviteit en gezamenlijke waardecreatie versterkt.
Medewerkersaandelen zijn zo’n instrument. Want uiteindelijk gaat het niet alleen over cijfers. Het gaat over mensen die zich mede-eigenaar voelen van het succes dat zij elke dag helpen realiseren. En dát is misschien wel het krachtigste fundament voor duurzame groei.